Speech of Hon’ble Minister Pu C Lalsawivunga on the occasion of the 79th Independence Day, 2025 at GSA Playground, Mamit district
#ZONEWS Mamit August 15, 2025:
Speech of Hon’ble Minister Pu C Lalsawivunga on the occasion of the 79th Independence Day, 2025 at GSA Playground, Mamit district
Vawiin India ram zalenna ni (Independence Day) vawi 79-na lawm tura lokal te leh Mamit District mipui zawng zawngte chibai ka buk a che u.
Mipuite duhthusam leh beisei, mitin intluktlanna, zalenna, inunauna leh inpumkhatna awm tirtu, India ramin zalenna a neih theihna tura kan ram hruaitu hmasate kha hre rengin zahna chibai i buk ang u. Zalenna kan neihna kum 79-naah India ram chuan nasa takin hma a sawn zel a, khawvel puma ram economy tehnaah pawh palina (4th largest economy) dinhmun hial hauh ta a, ram dang entawn kan ni chho zel dawn. Sawrkar laipuiin a tum zinga pakhat chu Vision 2047 tih a ni a, he hmathlirin a tum chu India ram hi kum 2047-ah chuan ram changkang (developed country) a hlan kai a ni a, hemi kawngah hian hma nasa takin a la mek a, Mizoram-ah pawh kan Chief Minister kaihhruaina hnuaiah theihtawpin hma kan la mek zel a ni. Hmanni lawk khan Mizoram chu India rama “Fully literate state” ni hmasa ber a puan kan ni a, state dangte tana entawntlak ni zel turin hma kan la mek zel a.
Mamit district pawhin hmasawnna hmel thar kan hmu mek zel a. He hun pawimawh takah hian Sawrkarin Mamit District chhunga hmasawnna hna a thawh leh a hmathlir hrang hrangte, leh ka department chana hmalakna langsar zualte han tarlang ila.
1.HEALTH & FAMILY WELFARE DEPARTMENT
1) Chief Medical Officer Mamit
Mamit District hian hriselna kawngah hma a sawn ve zel a. Khaw hla tak tak tlawh pawh harsatna hmun leh health facilities tlawh pawh harsatna hmun/khaw 22 ah Mobile Medical Unit (MMU) te’n clinic neiin, kuminah hian mi 1722 inentir an awm tawh a. RBSK team te pawh School leh Anganwadi hrang hrang 109 leh Anganwadi Centre 90 an tlawh tawh bawk.
Malaria dona kawngah pawh theihtawp chhuah niin kumin chhung hian mi 6459 test zingah positive 454 hmuhchhuah an ni a. Kum 2025-26 chhung hian nu naupai 491 zinga 378 te chu 1st ANC-a in register an ni. Damdawiin leh Sub-Centre ah nau piang 187 awmin, in lama nau piang 77 an ni a.
2) District Medical Superintendent:
May 2025 khan District Hospital, Mamit a Department paruk chuan National Quality Assurance Standard (NQAS) hnuai ah “National Quality Certification” an dawng a.
Mizoram Universal Healthcare Scheme (MUHCS) hnuai ah damlo admit zawng zawng za zela sawmruk leh paruk (66%) ten a thlawnin in enkawlna an dawng a ni.
3. DISTRICT RURAL DEVELOPMENT DEPARTMENT (DRDO)
MGNREGA hnuaiah hian kan District chhungah Job Card 23169 a awm mek a. Mipui inhlawhna sum pek tawh zat chu cheng nuai 2408.79 a ni. Tin, kumin sawrkar kum kal mekah hian mipui inhlawhna ni 36 siam sak tawh a ni a, ni 100 inhlawh thei tura hmalak chhoh mek zel a ni bawk. ‘Project Rotling’ hmangin hmasawnna rahbi chak taka thawh chhoh mek zel a ni a, ‘Project Rotling’ kaltlanga hmalak, Ngaitlang pawh mipuiin an hlut hle. WDC- PMKSY 2.0 hnuaiah hian kum 2025-2026 chhungin ram hectare 284 ah horticulture hmalakna atan kuhva, rubber leh sum chang thlai dang te kalpui mek a ni a, production system component hnuaiah kut hnathawka eizawng mi 305 ten hamṭhatna an dawng tawh bawk a ni.
4. LOCAL ADMINISTRATION DEPARTMENT
Sawrkar kum kal mêkah hian Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan (RGSA) hnuaiah Panchayat Bhawan chu Cheng nuai sawmhnih (₹ 20 lakh) man ṭheuh Village Council pali – Kanhmun, New West Phaileng, Tuahzawl leh Darlung khuaah te sak mek a ni a. Tin, RGSA AAP 2024-2025 chhung aṭangin Kanhmun VC chu Panchayat Learning Centre atana thlan niin, Panchayat Bhawan a dah tur Cheng nuai hnih (₹ 2 lakh) man hu bungrua pek an ni bawk.
5. URBAN DEVELOPMENT & POVERTY ALLEVIATION (UD&PA)
Swatch Bharat Mission (Urban) 2.0 hnuaiah vantlang zunin (public toilet) hi Mamit khawchhungah sawm pakhat (11), block lamah pawh sak a ni tawh bawk. Inthiarna ṭha leh mumal an neih theih nana hmalakna niin beneficiaries te 1st installment pek chhuah an ni tawh bawk.
6. PUBLIC WORKS DEPARTMENT
PWD Mamit Division hian kawng 273.80 Kms a thui a enkawlmek a, NABARD hnuaiah “Strengthening and Improvement of W. Phaileng to Marpara” 80.00 kms chu thawh mek a ni a. March 2023 khan hna ṭan a ni a, 64 % zawh tawh a ni. PMGSY hnuaiah pawh hna kalpui mek leh zawh tawh a awm nual bawk .
7. PHED, MAMIT WATSAN DIVISION
Kum 2025-2026 chhung hian Public Health Engineering Department, Mamit WATSAN Division hnuaia Augmentation of Greater Mamit Water Supply Scheme Part– II (Clear Water and Distribution System) thawh mek chu 82% thawh zawh tawh a ni. Mamit khawpui tui lak mekna Pumpline chhe zual lai 2 km a thui thlakna tur AMRUT 2.0 hnuaiah thawh mek bawk niin 75% thawh zawh tawh a ni.
8. POWER & ELECTRICITY DEPARTMENT (Mamit Power Division):
NEC funding hmanga Bairabi to W.Phaileng via Mamit 132kV line siam hna thawh mek chu thawh zawh a ni a, inspectorate-ah clearance dil mek a ni. SASCE hnuaiah 33kV Sub-Station siam hna Marpara ah thawh mek a ni a, hna hi 85% vel zawh tawh a ni.
9. ECONOMICS & STATISTICS DEPARTMENT.
August 2024 aṭanga June 2025 thlengin Civil Registration System hnuaiah Delayed Birth Certificate 130, Re-Issue 1,532 leh Delayed Death Certificate 8, Re-issue 14 pek chhuah an ni.
10. AGRICULTURE DEPARTMENT
Kum 2024-2025 chhunga District Agriculture Office, Mamit hmalaknain Leilet/Lo neitute lei (soil) test sak tura lak khawm mek a ni a. Leilet neitute leh Oil Palm chingtute ram chin dik tak satellite aṭanga en theih turin geo referencing hmanga survey neih mek a ni bawk. National Food Security Nutrition Mission (NFSNM) hnuaiah leilet neitute tan system hrang hranga buh an phunna tur ṭanpuina pek an ni a, buh chi pek an ni bawk.
April-June, 2025 chhunga Oil Palm rah tharchhuah (FFB) report chu 1449.682 Metric ton niin oil palm lawhna hmanrua leh leiṭha te semchhuah a ni tawh bawk.
11. HORTICULTURE DEPARTMENT
Mission for Integrated Development of Horticulture (MIDH) scheme aṭangin Agricultural Extension Services ṭanpuina pek chhuah a ni. Horticulture mechanization scheme aṭangin hmanraw mamawh hrang hrang pekchhuah a ni a, Vegetable Hybrid scheme hnuaiah thlai chi chi hrang hrang sem chhuah a ni bawk.
12. ANIMAL HUSBANDRY & VETERINARY DEPARTMENT
Kum 2025 – 2026 chhungin ran damlo 10,276 enkawl a ni a, ran hri danna 1,693 pek a ni bawk. Artificial Insemination (ran kah rai) hmangin vawk 168 kah tawh niin, chuta ṭang chuan vawk note 564 an piang tawh a ni. National Livestock Mission (NLM) hnuaiah Promotional campaign khaw 4 ah neih a ni a, ran vulhtu mi 250 ten an chhim a ni. African Swine Fever (ASF) len avangin mipuite hnenah hri laka kan him theih nan zirtirna khaw 5 ah neih a ni.
Kum 2024-a African Swine Fever (ASF) hrileng avang vawk chânte sawrkar aṭanga zangnadawmna chhungkaw 170 te hnenah pawisa fai ` 15,52,000/- (Nuai sawmpanga singnga sanghnih) pek chhuah tawh a ni.
Bana Kaih – Hand Holding Scheme hnuaiah Mamit District chhungah A.H & Vety Department ah mimal loan 269 dawn a ni a, hengte hi a hmunah endik hna zawh tawh a ni.
13. LAND RESOURCES, SOIL & WATER CONSERATION
Chief Minister Rubber Mission, Pilot Project khaw 19 ah neih mek a ni a, Chief Minister Rubber Mission Phase-II, 2026-2027 atan selection cluster final peih fel a ni tawh a, khaw 6 tan 436 hectare ruahman a ni.
14. FISHERIES
PMMSY (Pradhan Mantri Matsya Sampada Yojana) Scheme hnuaiah Kum 2024-2025 atan ` 25,20,000/- (Nuai sawmhnih panga sing hnih) chu Construction of New Pond atan ` 1,00,800 (Nuai khat zariat) ṭheuhin beneficiaries 25 hnenah sem a ni.
15. SERICULTURE DEPARTMENT
Mamit District-a Sericulture farmer-te kaltlangin Silkworm rearing – Silkworm Cocoon leh Pupae siam hna thawh a ni. Centrally Sponsored Scheme (Silk Samagra-2) hnuaiah project pathum te hi kalpui mek a ni a, Eri, Muga leh Mulberry sector develop na atan beneficiary 96 register tawh a ni.
16. DISTRICT COMMERCE & INDUSTRIES OFFICE.
Department hnuaia Banakaih Policy a loan diltuten loan an hmuhna tur Detailed Project Report (DPR) siamsak an ni a. Tin, District Commerce & Industries hnuaia CM Special package dawngtu mi 25-te chu Training neih pui an nih hnuah a fund dawn tur te chu an bank account-ah thun fel sak tawh an ni.
17. COOPERATION DEPARTMENT
Tun dinhmunah Mamit District Cooperative Office hnuaiah Registered Society 124 kan nei mek a. Tin, Society thar registration dil leh Amendment tih tur 18 te buaipui mek a ni bawk. Kuthnathawktu hrang hrangten an hnathawh nana awlsam taka loan an dawn theihna tur Multipurpose Primary Agriculture Credit Cooperative Society (M-PACS) hnuaiah credit activity (Bank tenau) khawih hi panga (5) an awm mek.
18. TRANSPORT DEPARTMENT
District Transport Office Mamit ah lirthei 435 register a ni a, Driving license 395 leh learner license 1278 pek chhuah a ni. Lirthei leh license kaihhnawiha fee leh tax chi hrang hranga Revenue lut zat chu ` 55,28,066/- (Nuai sawmnga panga singhnih sang riat sawmruk paruk) a ni.
19. FINANCE DEPARTMENT (TAXATION)
Kum 2025-2026 chhunga Finance Department (Taxation), Mamit Zone in chhiah (Tax) a hmuh chu State Goods and Services Tax leh Profession Tax belhkhawmin ` 48,31,708/- (Nuai sawmli pariat singthum sangkhat zasarih pariat) a ni.
20. DPO (Women & Child Development)
Mamit District hnuaiah hian Anganwadi Centre 282 awmin, heng Anganwadi Centre zawng zawng hi Poshan Tracker Application hmanga vil leh enkawl mek.
District Hub for Empowerment of Women (DHEW) hian PMMVY (Maternity benefit Programme) kalpui mekin kumin June thla thleng khan nu naupai 250 inziak lut an awm a, chung zinga 212 chuan naupai lawmpuina ` 5000 ṭheuh an dawng tawh a ni.
21. DISTRICT CHILD PROTECTION UNIT (DCPU) MAMIT
Mamit District chhungah hian DCPU enkawl Child Care Institution pathum an awm mek a. District Child Protection Unit hian dan anga fa lak (Adoption), Naupang enkawltu nei lo, chhungkaw boruak a taka an tem ve theihna tura chhungkaw pek lailawkna (Foster Care), naupang rethei leh ṭanpui ngai zual bikte puihna (Sponsorship) leh naupang Home-a kum 18 tling tawhte enkawl zuina (After Care) a kalpui ṭhin a ni. Tun dinhmunah hian naupang 200 hnenah Sponsorship pek mek niin, Foster Care-in naupang 2 leh After Care-in naupang 3 dah mek an ni.
22. FOOD, CIVIL SUPPLIES & CONSUMER AFFAIRS DEPARTMENT
National Food Security Act, 2013 (NFSA,2013) hnuaiah chhungkaw harsa PHH – 53,569 member leh AAY chhungkua 1,859 te hnenah thlatin buhfai 3329.10 Qtls. (approx) a thlawna sem a ni.
23. SUPERINTENDENT OF POLICE
Superintendent of Police chuan mipuite himna tur leh dan leh thupek bawhchhiate man chhuak tura hma a lak bakah school 11 ah Drugs Awareness Campaign neih a ni a, Mamit khawpui chhungah POSCO Act Awareness a neih bakah Mamit, W. Phaileng leh Kawrthahah te Traffic Awareness Campaign neih a ni bawk.
24. FIRE DEPARTMENT
Mamit Fire Station-ah hian ni tin darkar 24 chhung kangmei leh chhiatna thleng buaipui thei turin duty a ni a. Vanneihthlak takin April 2025 aṭangin kangmei chhuak avanga Fire call dawn a la awm lo. Fire Awareness Campaign & Training leh Fire Safety Audit/Inspection neiin School leh District Hospital ah te ṭum 4 chhuah tawh a ni.
25. EXCISE & NARCOTICS DEPARTMENT
Kum 2024-2025 chhung khan E&N Department te chu district chhunga khaw hrang hrangah duty in, zu thlawrna factory hmun tam takah NGO te leh khawtlanga mi ṭangkaite ṭanpuinain tihchhiat a ni. |halaite tan leh kohhranah te Drug Awareness campaign kalpui a ni bawk. ND&PS Act, 1985 hnuaiah, mi 38 man niin case 35 register a ni. The Mizoram Liquor Prohibition Act, 2019 hnuaia pawh mi 159 man niin case 264 register a ni.
28. DISTRICT EDUCATION DEPARTMENT
Mamit District chhunga High School 49 (sawmli pakua) aṭanga school 5 (Panga) in 100% pass percentage an nei a, Higher Secondary School 9 (pakua) aṭanga school 2 (pahnih) in 100% pass percentage an nei bawk. Mamit District chhungah zirnain hmasawnna hmel a hmuh theih nan thingtlang kilkhawr zawk thlengin scheme hrang hrang hnuaiah hmalakna kalpui mek a ni.
29. GOVT. MAMIT COLLEGE
Mizoram University hnuaia Undergraduate Result 2025 chhuakah Mizoram pumpuiah Govt. Mamit College zirlai Sujangti Chorkhy chu Education Subject ah Topper a ni. B.A. Final result 2025 ah kan result chu 83.78 % a ni a, Mizoram College-ah a result ṭha pawl tak a ni.
32. ASPIRATIONAL DISTRICT PROGRAMME (ADP)
DC Office aṭanga enkawl Aspirational District Programme (ADP) kaltlangin Mamit District chu India rama Aspirational District zinga tel kan nih angin hmasawnna kawng lian tak tak panga (5) hmalakna hrang hrang kalpui a ni. He Programme hi India ram pumpuiah inelna hmanga fund pek ṭhin kan ni a. Mamit District chu a tiṭha pawl kan nih ṭhin avangin cheng vaibelchhe sawm leh pakua (` 19 crore) man hu project kan dawng tawh a. Heng bakah hian NITI Aayog aṭangin inelnaa tiṭha lawman, District hmasawnna hna thawhna tura ruahman sa, cheng vaibelchhe nga (` 5 crore) man hu project kan dawn belh leh dawn bawk a ni.
A tawp berah chuan, vawiin hi kan ramin zalenna a neihna champha ni ropui a nih angin hlim takin hmang ila, khua leh tui ṭha kan nih angin, kan tihtur leh mawhphurhna ṭheuhah Zoram siam ṭha turin insang mar deuh deuh ila, zirlai naupang duhawm tak takte pawh ram leh hnam hmelma ruihhlo leh a kaihhnawih laka fihlim zel turin ka sawm che u a. Chhuan lo la kal leh zel turte tâna chenna tlak ram siam zel tura ram zalenna kan neihte hmang ṭangkai turin kal khawm mipui zawng zawng ka sawm tak meuh meuh a che u.
Ka lawm e.
Jai Hind.
Discover more from Zonews
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
